महाराष्ट्र पोलीस भरती परीक्षेची तयारी करणाऱ्या सर्व उमेदवारांसाठी, इतिहास, सामाजिक सुधारक, सध्याच्या घडामोडी आणि पर्यावरण यावरील महत्त्वाचे प्रश्न संकलित करून मांडले आहेत. हे प्रश्न मागील परीक्षांच्या अभ्यासाच्या आधारे निवडलेले आहेत.
महाराष्ट्र पोलीस भरती २०२५ : इतिहासावरील ३० महत्त्वाचे प्रश्नोत्तरे
१. प्रश्न: छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म कधी झाला?
उत्तर: १९ फेब्रुवारी १६३० (शिवनेरी किल्ला)
२. प्रश्न: शिवाजी महाराजांनी कोणत्या सन्मानाची स्थापना केली?
उत्तर: अष्टप्रधान मंडळ
३. प्रश्न: ‘शिवबारात’ कोणी लिहिले?
उत्तर: कवी परमानंद
४. प्रश्न: शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिषेकाची सांस्कृतिक पर्वा कोणी केली?
उत्तर: पंडित गंगाभट्ट
५. प्रश्न: शिवाजी महाराजांचे आदर्श गुरू कोण होते?
उत्तर: समर्थ रामदास स्वामी
६. प्रश्न: पानिपतची तिसरी लढाई कधी झाली?
उत्तर: १४ जानेवारी १७६१
७. प्रश्न: हैदरअलीचा मृत्यू कधी झाला?
उत्तर: ७ डिसेंबर १७८२
८. प्रश्न: भारतातील पहिले गव्हर्नर जनरल कोण होते?
उत्तर: वॉरन हेस्टिंग्ज
९. प्रश्न: ‘सत्यार्थ प्रकाश’ ग्रंथ कोणी लिहिला?
उत्तर: स्वामी दयानंद सरस्वती
१०. प्रश्न: भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना कधी झाली?
उत्तर: १८८५
११. प्रश्न: मुंबईची स्थापना कधी झाली?
उत्तर: १६६१
१२. प्रश्न: पेशवे कोणत्या वंशातील होते?
उत्तर: चित्पावन ब्राह्मण
१३. प्रश्न: बाजीराव पेशवा कोणता युद्ध जिंकले?
उत्तर: पालखेडची लढाई (१७२८)
१४. प्रश्न: महाराणा प्रताप कोणत्या राज्याचे शासक होते?
उत्तर: मेवाड
१५. प्रश्न: ‘आयनाकर्स’ कोणत्या देशाच्या सैन्याने भारतावर आक्रमण केले?
उत्तर: ग्रीस
१६. प्रश्न: वास्को द गामा भारतात कोठे उतरला?
उत्तर: कालिकट (१४९८)
१७. प्रश्न: प्लासीची लढाई कधी झाली?
उत्तर: १७५७
१८. प्रश्न: तीसच्या खटल्यात कोणता क्रांतिकारी अदालतात हसत राहिला?
उत्तर: भगत सिंग
१९. प्रश्न: ‘क्रांतिकारक’ वृत्तपत्र कोणी सुरू केले?
उत्तर: वासुदेव बळवंत फडके
२०. प्रश्न: भारतातील पहिले व्हाइसरॉय कोण होते?
उत्तर: लॉर्ड कॅनिंग
२१. प्रश्न: ‘गदर पार्टी’ ची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: लाला हरदयाल
२२. प्रश्न: साबरमती आश्रम कोणी स्थापन केले?
उत्तर: महात्मा गांधी
२३. प्रश्न: ‘वंदे मातरम’ गीत कोणी लिहिले?
उत्तर: बंकिमचंद्र चटर्जी
२४. प्रश्न: जालियनवाला बाग हत्याकांड कधी झाला?
उत्तर: १३ एप्रिल १९१९
२५. प्रश्न: भारताचे पहिले पंतप्रधान कोण होते?
उत्तर: जवाहरलाल नेहरू
२६. प्रश्न: ‘साइमन कमिशन’ कधी भारतात आले?
उत्तर: १९२८
२७. प्रश्न: ‘करो किंवा मरो’ हा घोष कोणी दिला?
उत्तर: महात्मा गांधी
२८. प्रश्न: भारताचे संविधान कधी अस्तित्वात आले?
उत्तर: २६ जानेवारी १९५०
२९. प्रश्न: ‘लाल किल्ला’ कोणी बांधला?
उत्तर: शाहजहान
३०. प्रश्न: ‘टिपू सुलतान’ कोणत्या राज्याचा शासक होता?
उत्तर: म्हैसूर
महाराष्ट्रातील सामाजिक सुधारक व संस्था
महाराष्ट्राच्या सामाजिक व सांस्कृतिक पुनर्जागरणातील महान व्यक्तींवर प्रश्न येतात.
Q1. रामकृष्ण मिशनची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: स्वामी विवेकानंद
Q2. आर्य समाजाची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: स्वामी दयानंद सरस्वती
Q3. प्रार्थना समाजाची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: आत्माराम पांडुरंग
Q4. सत्यशोधक समाजाची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: महात्मा फुले
Q5. ‘दिग्दर्शन‘ हे मासिक कोणी सुरु केले?
उत्तर: बाळशास्त्री जांभेकर
Q6. इंदुप्रकाश वृत्तपत्र कोणी सुरु केले?
उत्तर: न्या. म. ग. रानडे
Q7. मानवधर्म सभेची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: दादोबा पांडुरंग
Q8. निष्काम कर्ममठ ची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: महर्षी धोंडो केशव कर्वे
Q9. महाराष्ट्र केसरी हे वृत्तपत्र कोणी सुरु केले?
उत्तर: लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक
Q10. आर्य महिला समाज ची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: पंडिता रमाबाई
Q11. ‘हरिजन‘ हे वृत्तपत्र कोणी सुरु केले?
उत्तर: महात्मा गांधी
Q12. भारत सेवक समाज ची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: गोपाळ कृष्ण गोखले
Q13. ‘गीताई‘ हा ग्रंथ कोणी लिहला?
उत्तर: विनोबा भावे
Q14. सेवासदन ची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: रमाबाई रानडे
Q15. ‘एसेज ऑन इंडियन इकॉनॉमिक्स‘ हा ग्रंथ कोणी लिहला?
उत्तर: न्या. म. ग. रानडे
Q16. परमहंस सभेची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: दादोबा पांडुरंग
Q17. ‘दी प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी‘ हा ग्रंथ कोणी लिहला?
उत्तर: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
Q18. सार्वजनिक सभेची स्थापना कोणी केली?
उत्तर: गोपाल वासुदेव जोशी (लोकहितवादी)
Q19. ‘शतपत्रे‘ कोणी लिहली?
उत्तर: गोपाल हरी देशमुख (लोकहितवादी)
Q20. ‘ग्रामगीता‘ कोणी लिहली?
उत्तर: राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज
Q21. ‘सुबोध रत्नाकर‘ हा ग्रंथ कुणी लिहिला?
उत्तर: सावित्रीबाई फुले
Q22. एकूण शतपत्रांची संख्या किती होती?
उत्तर: एकूण १०८ होती
सध्याच्या घडामोडी २०२५ (Current Affairs 2025)
सध्या चालू असलेल्या वर्षातील महत्त्वाच्या घटना, पुरस्कार आणि शासकीय मोहिमा यावर आधारित प्रश्न.
Q1. डायमंड लीग 2025 मध्ये भारताच्या भालाफेकपटू नीरज चोप्राने 85.01 मीटर भालाफेक करत कोणते पदक जिंकले?
उत्तर: रौप्य पदक
Q2. डायमंड लीग 2025 मध्ये जर्मनीच्या जुलियन वेबर या भालाफेकपटूने किती मीटर भालाफेक करत सुवर्णपदक पटकावले?
उत्तर: 91.51 मीटर
Q3. जागतिक तिरंदाजी युवा अजिंक्यपद स्पर्धा 2025 मध्ये भारताने किती पदके जिंकली?
उत्तर: 8 पदके
Q4. जागतिक बॅडमिंटन चॅम्पियनशिप 2025 मध्ये, भारताच्या सात्विकसाईराज रंकीरेड्डी आणि चिराग शेट्टी या पुरुष दुहेरीतील जोडीने कोणते पदक जिंकले?
उत्तर: कांस्य पदक
Q5. सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानंतर भटक्या कुत्र्यावर मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करणारे देशातील पहिले राज्य कोणते बनले आहे?
उत्तर: राजस्थान
Q6. अलीकडेच कोणत्या राज्याच्या विधानसभेने भिक्षा मागण्यावर बंदी घालणारे विधेयक मंजूर केले आहे?
उत्तर: मिझोरम
Q7. 1 सप्टेंबर 2025 पासून कोणत्या राज्यात “नो हेल्मेट नो इंधन” रस्ता सुरक्षा मोहीम आयोजित केली जाईल?
उत्तर: उत्तर प्रदेश
Q8. आंतरराष्ट्रीय सायबर फसवणूक करणाऱ्या टोळीच्या प्रमुखाला अटक करण्यासाठी केंद्रीय अन्वेषण विभागाने कोणती कारवाई सुरू केली?
उत्तर: ऑपरेशन चक्र
Q9. अखिल भारतीय वक्ता परिषद 2025 चे आयोजन कोठे करण्यात आले?
उत्तर: नवी दिल्ली
Q10. दरवर्षी राष्ट्रीय पोषण आठवडा कधी साजरा केला जातो?
उत्तर: 1 ते 7 सप्टेंबर
Q11. 2025 चा गणतंत्र दिनाचा परेडेतील मुख्य अतिथी कोण होते?
उत्तर: (उत्तर वर्षाच्या घटनेनुसार अद्यतन करावे) उदा., ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान.
Q12. 2024-25 चे ‘नोबेल शांतता पारितोषिक‘ कोणाला देण्यात आले?
उत्तर: (उत्तर वर्षाच्या घटनेनुसार अद्यतन करावे)
महाराष्ट्रातील अभयारण्ये व राष्ट्रीय उद्याने
पर्यावरण आणि पर्यटन विषयांतर्गत महाराष्ट्रातील महत्त्वाची अभयारण्ये.
| अभयारण्याचे नाव | जिल्हा (जिल्हे) |
| नरनाळा अभयारण्य | अकोला |
| टिपेश्वर अभयारण्य | यवतमाळ |
| येडशी रामलिंग अभयारण्य | धाराशिव (उस्मानाबाद) |
| अनेर अभयारण्य | धुळे, नंदुरबार |
| अंधेरी अभयारण्य | चंद्रपूर |
| औट्रमघाट अभयारण्य | जळगांव |
| कर्नाळा अभयारण्य | रायगड |
| कळसूबाई अभयारण्य | अहमदनगर |
| काटेपूर्णा अभयारण्य | अकोला |
| किनवट अभयारण्य | नांदेड, यवतमाळ |
| कोयना अभयारण्य | सातारा |
| कोळकाज अभयारण्य | अमरावती |
| गौताळा औट्रमघाट अभयारण्य | छत्रपती संभाजी नगर (औरंगाबाद), जळगांव |
| चांदोली अभयारण्य | सांगली, कोल्हापूर |
| चपराला अभयारण्य | गडचिरोली |
| जायकवाडी अभयारण्य | छत्रपती संभाजी नगर (औरंगाबाद) |
| ढाकणा कोळकाज अभयारण्य | अमरावती |
| ताडोबा अंधारी टाइगर रिझर्व | चंद्रपूर |
| तानसा अभयारण्य | ठाणे, पालघर |
| देऊळगांव रेहेकुरी अभयारण्य | अहमदनगर |
| नवेगांव अभयारण्य | भंडारा |
| नागझिरा अभयारण्य | भंडारा, गोंदिया |
| नांदूर मध्यमेश्वर अभयारण्य | नाशिक |
| नानज अभयारण्य | सोलापूर |
| पेंच (महुर) टाइगर रिझर्व | नागपूर |
| पैनगंगा अभयारण्य | यवतमाळ, नांदेड |
| फणसाड अभयारण्य | रायगड |
| बोर अभयारण्य | वर्धा |
| संजय गांधी (बोरीवली) राष्ट्रीय उद्यान | मुंबई, ठाणे |
| भिमाशंकर अभयारण्य | पुणे, ठाणे, रायगड |
| मालवण समुद्री अभयारण्य | सिंधुदुर्ग |
| माळढोक अभयारण्य | अहमदनगर, सोलापूर |
| माहीम अभयारण्य | मुंबई |
| मुळा-मुठा अभयारण्य | पुणे |
| मेळघाट टाइगर रिझर्व | अमरावती |
| यावल अभयारण्य | जळगांव |
| राधानगरी अभयारण्य | कोल्हापूर |
| रेहेकुरी अभयारण्य | अहमदनगर |
| सागरेश्वर अभयारण्य | सांगली |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
Q1. महाराष्ट्र पोलीस भरती परीक्षेचा अभ्यास कसा करावा?
उत्तर: पूर्वीच्या प्रश्नपत्रिकांचा अभ्यास करा, दैनंदिन घडामोडी वाचा, महाराष्ट्राचा भूगोल, इतिहास आणि संस्कृती याची चांगली माहिती करून घ्या.
Q2. परीक्षेसाठी कोणत्या पुस्तकांचा अभ्यास करावा?
उत्तर: महाराष्ट्राचा इतिहास (य. म. कुलकर्णी), दैनिक वृत्तपत्रे, लुसेंटची सामान्य ज्ञान पुस्तके, आणि इंटरनेटवर उपलब्ध महाराष्ट्र पोलीस मॉक टेस्ट उपयुक्त ठरतात. तसेच ipinspire.com या वेबसाईटला भेट द्यावी.
Q3. महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे टाइगर रिझर्व कोणते?
उत्तर: मेळघाट टाइगर रिझर्व (अमरावती जिल्हा) हे महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे टाइगर रिझर्व आहे.
Q4. ‘टाइगर रिझर्व‘ आणि ‘अभयारण्य‘ यात काय फरक आहे?
उत्तर: टाइगर रिझर्व हा प्रकल्प टायगर अंतर्गत वाहतूक केलेला एक कोर भाग (केंद्र) असतो, तर अभयारण्य हा एक संरक्षित क्षेत्र असतो जिथे वन्यजीवांचे संरक्षण केले जाते. टाइगर रिझर्वमध्ये एक किंवा अधिक अभयारण्ये असू शकतात.
तयारीचे शुभेच्छा! ही प्रश्नसंच्याची नियमितपणे पुनरावृत्ती करा आणि अभ्यासासाठी एक व्यवस्थित वेळापत्रक बनवा.
